sexta-feira, 27 de fevereiro de 2015

Poemo “La Rivero Ĵagŭaribe”

Aŭtoro: Demócrito Rocha
Esperantigis el portugala: José Roberto Alves de Albuquerque


Rivero Ĵagŭaribe estas malfermita arterio
tra kie fluas
kaj perdas sin
la sango de Cearao


La maro ne iĝas ruĝa
ĉar la sango de Cearao
bluas...


La tuta plasmo
tiu tuta hemoglobino
ĉe la sistolo de la vintroj
iras perdi sin en la maro


Antaŭ jarmiloj... ekde kiam rompiĝis la tuniko
de la rokoj
pro la eksplodoj de la kataklismoj
aŭ pro la jarcenta erozio de la kalkaro
de la gnejso
de la kvarco
de la natura siliko


Kaj la rompiĝo de la akvobaraĵaj aneŭrismoj…


Kiom da tempo perdita!


Kaj la kompatinda malsanulo – Cearao – anemiita,
skeleta, almozpetema kaj malgrasa
- la vasta kapilara reto bruliĝanta pro la sunvarmego -
estas la giganto kun la arterio malfermita
rezistanta kaj mortanta
rezistanta kaj mortanta
mortanta kaj rezistanta...


Estis la glavo de iu dio, kiu al vi vundis
la karotidon
al vi – Fenikso el Brazilo!


Kaj via cerbo ankoraŭ pensas
Kaj via koro ankoraŭ pulsas
Kaj via pulmo ankoraŭ spiras
Kaj via brako ankoraŭ konstruas
Kaj via piedo ankoraŭ elmigras
Kaj ankoraŭ loĝatigas


La velkitaj ĉeloj en Cearao
ŝvelas la protoplasmon
(samkiel ĝiaj kotonkapsuloj)
Kaj verdnukleiĝas
- estas la kultureja kromatino internlande…


(Ha, se ĝi atingus rokan koagulon)


Kaj la sango fluanta
tra la arterio de rivero Ĵagŭaribe
La sango fluanta apenaŭ estas alveninta
en la ventriklojn de la naskiĝejoj...


La sango fluanta kaj neniu haltigas ĝin ...


Homoj de la patrujo – aŭdu:
- savu Cearaon!


Kiu estas la Respublika Prezidento?


Rapide
Hemostazan pinĉileton ĉe Oros’!


Homoj –
Cearao estas mortanta, estas
fordisiĝanta je sango...


Neniu aŭdas ĝin, neniu aŭdas ĝin
kaj la giganto mallevas la kapon sur la bruston
grandegan,
Kaj la giganto genuiĝas sur la polvon
de la bruligita tero,


kaj


- je la lastaj startoj – ĝi iras
mortanta kaj rezistanta
mortanta kaj rezistanta
mortanta kaj rezistanta

quinta-feira, 18 de fevereiro de 2010

De uma epístola de Emmanuel¹ para Ismael Gomes Braga

Meu amigo,

(...) que Deus te abençoe os santos entusiasmos do coração.

(...) Não podemos duvidar, porém, da Providência Divina e deveremos esperar a sua manifestação, nesse sentido, na "hora justa". ²

(...) Em tuas lutas, meu irmão, não te sintas abandonado. Devotados samideanos do Além colaboram contigo em teus esforços. A luta é árdua, mas é necessária, em face da vitória indiscutível. A missão do Esperanto é grandiosa e profunda junto das coletividades humanas. Não te entristeças, contudo, se os resultados da difusão da linguagem internacional parecem, por vezes, medíocres em extensão. A tarefa esperantista é muito grande e as realizações já efetuadas no orbe, pelos seus trabalhadores, são numerosas e consistentes, pressagiando as edificações do futuro.

Não te entristeças, repito, e nem te atormentes em face da indiferença do mundo. Toda impassibilidade é transitória. Além disso, a missão de Zamenhof é de ontem. Poucos lustros assinalam as suas esperanças do princípio. E Jesus? Não podemos esquecer que o Evangelho espera a adesão do mundo há quase dois mil anos.

Continuemos, pois, em nossos esforços e não duvidemos d'Aquele que é a luz e o amor de nossas almas.

Que Deus te abençoe.

Emmanuel

(1) Reformador, novembro de 1939, FEB.
(2) Refere-se aos livros mediúnicos, dirigidos a toda a humanidade e ditados ou psicografados diretamente em Esperanto, de sorte a serem compreendidos em todos os países do mundo. Tais livros aparecerão na "hora justa", promete-nos o guia.

Texto extraído do livro: A Língua Que Veio do Céu - O que os Espíritos dizem do Esperanto
Centro Espírita Léon Denis - Editora
http://www.celd.org.br/
editora@celd.org.br

domingo, 21 de dezembro de 2008

quinta-feira, 20 de novembro de 2008

Biografieto pri Demócrito Rocha

La cearaano elektita por la biografio estas bahiano pro sia naskiĝurbo. Tamen li estas cearaano pro siaj geamikoj, familio, realigoj, laboro, batalo, travivo, idealo kaj koro. Fakte kvankam li estis naskita en Bahio, adoptis Cearaon kiel sian loĝlandon kaj Cearao adoptis lin kiel sian korfilon.
Politikisto , ĵurnalisto, poeto, dentist-kirurgo, humanisto, filantropo, religiemulo kaj forta defendanto de la esprimlibereco, Demócrito Rocha naskiĝis en Caravelas, internlanda bahia urbo, en la 14-a de Aprilo 1888 kaj mortis en la 29-a de Novembro 1943, en la ŝtato Cearao.
Kiam li estis 19-jara, li foriris el sia naskiĝurbo klaj iris al Arakaĵuo kie, en 1910, eklernis pri odontologio. En 1921, loĝanta en Cearao, li finis la kurson kaj diplomiĝis ĉe Cearaa Federacia Universitato.
27-jara, li edziĝis al Creusa do Carmo Rocha. La paro venis al Cearao kaj ekloĝis en Igŭatuo, kie Demócrito Rocha eklaboris kiel telegrafiston. En 1916 kaj 1917, naskiĝis liaj du filinoj, Albanisa Rocha Sarasate kaj Maria Lúcia Rocha Dummar.
En 1924, Demócrito Rocha kreis la revuon Ceará Ilustrada, ĉiusemajnan publikigaĵon, sed nedaŭra. Ĝi estis taksita la plej bona tiama beletra revuo.
En Januaro 1925, Demócrito Rocha ekkomencis sian ĵurnalistan karieron ĉe la ĵusfondita Ĵurnalo O Ceará.
La 7-an de Januaro 1928, Demócrito fondis la ĵurnalon O Povo, kiu estis 80-jara ĉi-jare. Tie li laboris ĝis sia morto.
En la aĝo 34, li estis nomumita Sekretario de la Komitato favore al Nilo peçanha, tiel komencante sian politikan karieron. En Marto 1927, li fondis la Partion de la Juneco.
Demócrito Rocha kompreneble estis esperantisto. Li estis vera esperantisto, pro tio ke li bone komprenis la mesaĝon de Zamenhof pri frateco kaj amo. Li disvastigis Esperanton, ĉu ĝin instruante ĉu per amaskomunikiloj. En 1913, li kreis la esperantistan ĵurnalon Nova Mondo.
En 1930, li estis elektita federala deputito en Cearao kaj vojaĝis al Rio-de-Ĵanejro, tiama ĉefurbo de Brazilo. Tie li ekkonis la samideanon Ismael Gomes Braga kaj ili iĝis grandaj amikoj. Komence sola en Rio-de-Ĵanejro, Demócrito, danke al Esperanto, havis multajn geamikojn kaj ne plu la soleco loĝis ĉe li.
Li apartenis al la Beletra Cearaa Akademio. kiel poeto, lia plej konata poemo estas La Rivero Ĵagŭaribe, portugallingve O Rio Jaguaribe, kiun li konsideris malfermita arterio al la maro.
Li ricevis multajn omaĝojn kaj gravaj homoj verkis lian biografion. En Fortaleza, estas kvartalo nomita Demócrito Rocha.
Laŭ Paulo Sarasate, lia amiko kaj laborkolego, en sia portugallingva libro pri Demócrito Rocha "La Rivero Ĵagŭaribe estas malfermita arterio", "liaj karaktero, kutimoj, bongusto, pasio pri la naturo, karesemo al la infanoj kaj bestoj, amo al la bonaj kaj belaj aferoj de la vivo igis lin vera poeto. Li verkis ĉirkaŭ tri dekduojn da poezioj, eĉ kelkaj sonetoj, sed nur 'La Rivero Ĵagŭaribe estas malfermita arterio' estus kaj estis sufiĉa por ke al li estu donata la honoron ĉeesti kiun ajn poezian antologion de la portugala lingvo."

José Roberto Alves de Albuquerque
Almanako Lorenz 2008
Eldonis Spiritisma Eldona Asocio F.V. Lorenz/RJ

domingo, 16 de novembro de 2008

Literoj

Skribo kaj elparolado
1. Skribo
1.1. Literoj

Esperanto uzas varianton de la Latina alfabeto. Tiu varianto enhavas 28 literojn. Ĉiu litero ekzistas en du formoj: majusklo (granda litero, ĉeflitero) kaj minusklo (malgranda litero).

Majuskloj: A, B, C, Ĉ, D, E, F, G, Ĝ, H, Ĥ, I, J, Ĵ, L, M, N, O, P, R, S, Ŝ, T, U, Ŭ, V, Z
Minuskloj: a, b, c, ĉ, d, e, f, g, ĝ, h, ĥ, i, j, ĵ, k, l, m, n, o, p, r, s, ŝ, t, u, ŭ, v, z
Nomoj: a, bo, co, ĉo, do, e, fo, go, ĝo, ho, ĥo, i, jo, ĵo, ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, ŝo, to, u, ŭo, vo, zo

La ĉi-antaŭa vicordo de la literoj estas uzata por ordigi vortojn en vortaroj, nomojn en listoj de partoprenantoj, kaj en multaj similaj okazoj.

Majuskloj kaj minuskloj
La minuskloj estas la normalaj literformoj. Majusklojn oni uzas kiel unuan literon de ĉefa frazo, kaj kiel unuan literon de propra nomo, kaj en iuj mallongigoj.

Oni iafoje skribas nur per majuskloj, ekzemple en titoloj aŭ por emfazi.

Okaze oni vidas tekstojn kun nur minuskloj. Tio povas esti ekzemple stila efekto. Kelkaj eĉ eksperimente uzas nur minusklojn en ĉiaj tekstoj.
Iafoje majuskloj estas uzataj por montri respekton, ekz. en la vorto Dio.
La pronomon Vi Zamenhof ofte skribis kun komenca majusklo (ekz. en leteroj), sed tio estas nun malofta.
Ne ekzistas devigaj reguloj pri la uzo de majuskloj kaj minuskloj.
Iafoje oni renkontas la ideon, ke la litero Ŭ ne havas majusklan formon. Tiu ideo baziĝas sur la fakto, ke Ŭ ne povas aperi vortkomence en Esperanta vorto, sed kiam oni ekz. skribas tutajn vortojn majuskle, oni devas uzi ankaŭ majusklan Ŭ.

Supersignoj
Ses literoj estas unikaj por Esperanto: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ KAJ Ŭ. Ili havas supersignojn. La supersigno ^ nomiĝas cirkumflekso aŭ ĉapelo. La supersigno super U nomiĝas hoketo.

Alternativoj al supersignoj
Por tiaj okazoj, kiam ne eblas uzi la ĝustajn supersignojn, la Fundamento difinis alternativan anstataŭan skribmanieron. En tiu skribo oni uzas postmetitan H anstataŭ la cirkumfleksoj, kaj oni tute forlasas la hoketon super Ŭ: ch, gh, hh, jh, sh, u.
Multaj uzas en tiaj okazoj anstataŭe aliajn supersignojn laŭ la ebloj, ekz. ´ (dekstrakorna supersigno, akuta supersigno). kaj ` (maldekstrakorna supersigno, malakuta supersigno). En komputila tekstolaboro, en retpoŝto, k.s., multaj uzas postmetitan ikson, X, anstataŭ cirkumflekso kaj hoketo: cx, gx, hx, jx, sx, ux. Kiam oni skribas Esperanton per Brajla skribo (skribo por blinduloj), oni uzas anstataŭe specialajn Brajlajn kodaĵojn por la supersignaj Esperantaj literoj. Tiaj elturniĝoj estas tute bonaj en tiaj specialaj uzoj. En ordinaraj tekstoj oni tamen uzu la oficialajn supersignojn aŭ la H-metodon klarigitan ĉi-antaŭe.
Anstataŭan skribon oni uzu nur en okazoj de nepra neceso.

Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko
Aŭtoro Bertilo Wennergren
Esperanto-Ligo por Norda Ameriko

Lernu Vortaro - Komencanta litero Ŭ

Lernu Vortaro - Komencanta litero Ŝ